Құрылыс және сәулет
Құрылыс және сәулет – қалалар пайда болатын және адам өмір сүретін орта жасалатын сала. Мұнда ғимараттардың сыртқы көрінісі мен ішкі құрылымын жобалайтын сәулетшілер жұмыс істейді. Құрылыс инженерлері – көпірлердің, жолдардың және ғимараттардың беріктігін есептейтін мамандар. Құрылыс менеджерлері – іргетасты қалаудан бастап, нысанды тапсыруға дейінгі барлық процесті үйлестіретін мамандар. Осы категорияға ондаған мамандықтар кіреді: сызушылар – нақты жоспарлар жасайтын мамандар. Геодезистер – жер учаскелерінің шекарасын анықтайтын мамандар. Тас қалаушылар, ағаш өңдеушілер және бетоншылар – түрлі құрылымдарды тұрғызатын мамандар. Электриктер, сантехниктер және дәнекерлеушілер – инженерлік жүйелердің жұмысын қамтамасыз ететін мамандар. Шатыр жабушылар, плитка төсейтіндер және бояушылар– ішкі және сыртқы әрлеу жұмыстарын орындайтын мамандар. Арнайы бағыт– қала құрылысы және ландшафттық дизайн: мамандар ғимараттардың, саябақтар мен жолдардың орналасуын жоспарлап, қалаларды ыңғайлы және әдемі етеді. Бұл мамандықтар кеңістікті қабылдау қабілеті бар, детальдарға мұқият, қол еңбегін қолдануға дайын және ұзақ мерзімді нысандар жасауға қызығатын адамдарға лайық. Құрылыс саласы жобалаушылардың шығармашылығын шеберлердің практикалық еңбегімен біріктіреді – осы ынтымақтастық арқасында үйлер, мектептер, ауруханалар және миллиондаған адамдар пайдаланатын инфрақұрылым пайда болады.
Құрылыс менеджері
Бұл саладағы мамандар құрылыс жобасының басталуынан соңына дейін жауапкершілік алады. Олар жоспар құрып, жұмыстың кезеңдерін үйлестіреді, уақыт пен қаржыны бақылап отырады. Бірнеше бригаданың ісін бір жүйеге келтіріп, ғимараттар мен әртүрлі нысандардың салынуы не жөнделуін қадағалайды. Сондай-ақ ағаш ұсталары немесе сантехниктер сияқты шеберлердің жұмысын үйлестіріп, жобаның сәтті аяқталуына жағдай жасайды.
Архитектор
Бұл саладағы маман ғимараттарды жобалап, олардың сыртқы бейнесі мен ішкі жоспарын құрастырады. Ол тұрғын үйлерді, кеңселерді, театрларды немесе зауыттарды салу үшін сызба мен макет жасайды. Жобалау кезінде қауіпсіздік пен қолайлылық басты назарда болады, сонымен бірге әсемдік те маңызды. Қазақстанда мұндай жұмыс жаңа мектептер мен мәдени орталықтарды тұрғызуда жиі қажет.
Құрылыс инженері
Бұл мамандар жолдар, көпірлер мен әуежайлар сияқты нысандардың жобасын құрып, олардың қауіпсіз әрі сапалы салынуын қадағалайды. Сонымен қатар су құбыры мен кәріз жүйесін ұйымдастырып, тұрғындарға қолайлы жағдай жасайды. Жұмыс барысында есеп жүргізіп, сызба салып, материалдардың төзімділігін тексеру қажет. Қазақстанда олар көлік желісін кеңейтуге атсалысып, су ресурстарын тиімді пайдалануға үлес қосады.
Архитектуралық және құрылыс сызбашысы
Бұл саладағы маман ғимараттың құрылымын, бөлме өлшемдерін немесе көпір мен жолдың сызбасын нақты көрсетеді. Жұмыс барысында ол жер бедерінің карталарын құрастырып, биіктіктер мен белгілерді белгілеуге көңіл бөледі. Қазақстанда мұндай мамандар тұрғын үйлерді, өндірістік ғимараттарды және ірі инфрақұрылымдық жобаларды жоспарлауда маңызды рөл атқарады. Олардың білімі құрылыс материалдарын дұрыс қолдануға және сызбалардың дәлдігін қамтамасыз етуге көмектеседі.
Құрылыс инженериясының технологы және технигі
Бұл сала өкілдері инженерлердің бағыт-бағдарымен жұмыс істеп, құрылыс нысандарын жоспарлауға және жобалауға атсалысады. Олар көпірлер мен жолдарға арналған сызбаларды дайындап, техникалық құжаттар жасайды. Сондай-ақ құрылыстың талапқа сай жүргізілуін бақылауға көмектеседі. Қазақстанда мұндай мамандардың еңбегі жаңа тұрғын үйлер мен инфрақұрылымдық желілердің дамуына қажет.
Құрылысшы-тас қалаушы
Бұл маман кірпіш, бетон және әйнек блоктарды ерітінді арқылы біріктіріп, қабырғалар мен арақабырғаларды тұрғызады. Ол терракота бұйымдарын қолданып, доғаларды немесе арналарды жөндейді. Әрбір жұмысында материалдардың берік әрі ұзаққа шыдауына мән береді. Қазақстанда оның еңбегі тұрғын үйлер, мектептер және басқа да ғимараттар салуда маңызды орын алады.
Тас қалаушы
Бұл маман табиғи және дайындалған тастардан қабырғалар, тіреуіштер мен көпірдің тірек бөліктерін тұрғызады. Ол сонымен бірге жаяужолдарды төсеп, бордюрлерді орналастырады және еденге арнайы тас жабындарын жасай алады. Мұндай жұмыс ғимараттар мен қалалық кеңістіктің мықтылығын арттырады, әрі әдемі көрінуіне ықпал етеді. Тасты дұрыс қалау тәсілдері бұл салада ең маңызды дағдылардың бірі болып саналады.
Ағаш шебері
Бұл мамандар ағаш пен ұқсас материалдардан жасалған құрылымдарды жинап, орнатады және жөндейді. Олар қабырға қаңқасы мен төбе тіректерін құрып, есік пен терезе жақтауларын дайындайды. Қосымша ретінде шкафтар, қаптамалар мен жылу оқшаулағыш материалдарды орнатады. Қазақстанда олар үйлер мен қоғамдық ғимараттардың берік әрі ыңғайлы болуына үлес қосады.
Кілем төсеуші
Бұл мамандар алдымен еденге төсеніш жайып, кейін кілемді өлшеп, тегіс етіп төсейді. Шеттерін қиып, әдемілеп бекітеді, осылайша жабын ұзаққа шыдайды. Олар көбіне үйлерде, мектептерде және кеңселерде жұмыс істейді. Олардың қолымен орындар ыңғайлы әрі тартымды көрінеді.
Кілемсіз, ағашсыз және қатты плиткасыз еден төсеуші
Бұл маман еденге төсемелерді арнайы блоктар, жолақтар немесе парақтар түрінде жапсырады. Ол дыбысты бәсеңдететін және соққыны сіңіретін жабындарды қолданып, бөлменің әдемі көрінуін қамтамасыз етеді. Жұмыста материалдарды дәл кесіп, тегіс орналастыруға ерекше мән беріледі. Мұндай қызмет көбіне құрылыс пен әрлеу жұмысында қажет болады.
Еден тегістеуші және әрлеуші
Бұл шеберлер еденді қыру құралымен тазалап, арнайы тегістеу машинасымен өңдейді. Олар ағашты жылтыр әрі тегіс етіп жасайды. Кейін бетіне қорғаныс қабатын жағып, бөлменің сәнін арттырады. Мұндай іс көбіне жөндеу кезінде қажет болып, еденнің әдемі әрі мықты сақталуына көмектеседі.
Плитка және тас қалау шебері
Бұл маман плитка мен тасты қабырғаға, еденге, төбеге, ас үй үстеліне және шатырға орналастырады. Ол материалды өлшеп, кесіп, беттерді дайындап, ерітіндімен бекітеді. Жұмыс дәлдікті талап етеді, себебі әрлеу сапасы ғимараттың көрінісін анықтайды. Қазақстанда тұрғын үйлер мен мектеп, спорт залдары секілді қоғамдық орындарды сәнді әрі берік қаптау үшін мұндай мамандар қажет.
Цемент шебері және бетон тегістеуші
Бұл мамандар жаңа құйылған бетонды тегістеп, бетінің мықты әрі тегіс болуын қадағалайды. Олар тротуар мен жиектің қалыптарын дұрыс қойып, бос қалған жерлерді арнайы қоспамен жамайды. Құралдардың көмегімен кеңею сызықтарын кесіп, жолдар мен жаяу жолдардың ұзақ уақыт сапалы қалуына жағдай жасайды. Қазақстанның қалаларында мұндай еңбек тұрғын үй кешендерін тұрғызу мен көшелерді абаттандыруда кеңінен қолданылады.
Терраццо шебері
Бұл мамандар цемент, құм, бояғыш және мәрмәр қиыршықтарын араластырып, едендер мен баспалдақтарға сәнді жабын жасайды. Қоспаны мұқият тегістеп, берік әрі әдемі қабат қалыптастырады. Терраццо көбіне мектептердің дәліздерінде, мәдениет үйлерінде немесе жаңа тұрғын үйлердің ішкі бөлмелерінде қолданылады. Олардың жұмысы ғимараттың беріктігін күшейтіп, көрінісін тартымды етеді.
Құрылыс жұмысшысы
Бұл мамандар құрылыс алаңында әртүрлі жұмыстарды орындайды. Олар цемент араластырғыш пен ауа балғасын қолданып, ор қазып немесе алаңды қоқыстан тазартады. Қауіпсіздік үшін уақытша тіректер мен scaffolding орнатады. Қазақстанда олардың еңбегі жаңа үйлер мен өндіріс орындарын тұрғызуда қажет.
Жол төсеу және тығыздау жабдықтарының операторы
Бұл мамандар арнайы техниканы қолданып, жолдарға асфальт не бетон төсейді. Олар қиыршық тас пен топырақты нығыздап, жамылғының берік болуына жауап береді. Жұмыс барысында нығыздау сияқты әдістер пайдаланылады. Қазақстанда олардың еңбегі қала көшелерін, әуежай ұшу-қону жолақтарын және автотұрақтарды салуда қажет.
Қада қағушы оператор
Бұл мамандар ауыр механизмдерді пайдаланып, жерге ұзын бағандарды қағады. Мұндай бағандар ғимараттардың, көпірлердің немесе пирстердің іргетасын берік етеді. Қондырғы кейде жағалауды қорғайтын қабырғаларда да қолданылады. Қазақстанда олар құрылыс пен жол-көлік жобаларында маңызды рөл атқарады.
Операциялық инженер және басқа құрылыс жабдықтарының операторы
Бұл мамандар бульдозер, трактор немесе фронтальды тиегіш сияқты ауыр техниканы басқарып, жерді қазу, тегістеу және бетон құю жұмыстарын атқарады. Олар жолдар мен тұрғын үйлердің құрылысына қатысып, өндірістік нысандардың салынуына көмектеседі. Арнайы техника адамның күшін үнемдеп, жұмыстың жылдам әрі сапалы орындалуына әсер етеді. Қажет болғанда, олар құрылыс жабдықтарын қарап шығып, жөндеу жұмыстарын да жасайды. Қазақстанда мұндай жұмысшы қолы жаңа жолдар мен заманауи ғимараттар тұрғызуда өте қажет.
Құрғақ қабырға және төбе плиткасын орнатушы
Бұл мамандар ғимарат ішіндегі қабырға мен төбеге гипсокартон немесе басқа тақтай түрлерін орнатады. Сондай-ақ, олар дыбысты азайтатын немесе шағылыстыратын акустикалық плиталарды бекітеді. Жұмыс кезінде ағаш не металл қаңқалар қолданылады, осылай қабырғалар берік әрі ыңғайлы болады. Бұл іс тұрғын және оқу орындарының дыбыс сапасына үлкен әсер етеді.
Сылақшы
Бұл маман ғимарат ішіндегі қабырғаларды өңдеп, жөндеу кезінде маңызды рөл атқарады. Ол гипсокартон мен басқа тақталардың арасына қоспа жағып, тегіс бетін қалыптастырады. Осылайша бояу немесе тұсқағаз әдемі көрінеді. Мұндай жұмыс жаңа үйлерде де, ескі пәтерді жаңартуда да орындалады.
Электрик
Бұл мамандар үйлерде, мектептерде және өндіріс орындарында сымдарды тартып, құрал-жабдықты орнатады және бұзылған жерлерін жөндейді. Әр жұмыс белгіленген қауіпсіздік талаптарына сай атқарылады. Олардың міндетіне көше шамдарын қосу, домофон жүйелерін орнату немесе басқару құрылғыларын реттеу кіреді. Қазақстанда мұндай еңбек құрылыс саласында да, коммуналдық қызметте де кең қолданылады.
Шынышы
Бұл мамандар терезелерге, әйнек күмбездерге және дүкен сөрелеріне шыны орналастырады. Олар ғимараттың алдыңғы бетіне, ішкі қабырғаларына және төбеге ерекше әйнек орнатады. Жұмыс барысында әйнекті өлшеу, қию және мықтап бекіту қажет. Қазақстанда жаңа тұрғын үйлер мен заманауи орталықтар салына берген сайын, мұндай істі атқаратындарға сұраныс артып келеді.
Оқшаулаушы, еден, төбе және қабырға
Бұл мамандар ғимараттың едені, төбесі мен қабырғасын жылы ұстайтын материалдармен қаптайды. Олар рулон, тақта немесе үрленіп орнатылатын түрлерін пайдаланып, бөлменің жылуын сақтап, жазда салқындауына жағдай жасайды. Мұндай жұмыс дыбыстың аз өтуіне де көмектесіп, үйді жайлы етеді. Қазақстанда мұндай оқшаулау пәтерлерден бастап мектептер мен өндіріс орындарында кеңінен қолданылады.
Сылақшы-бояушы
Бұл мамандар қабырғалар мен көпірлерді ғана емес, түрлі жабдықтар мен ғимараттардың беттерін де бояйды. Жұмыс басталмас бұрын олар ескі бояуды алып, бетін тегістеп дайындайды. Кейін әртүрлі түстерді немесе майлы қоспаларды араластырып, қажетті реңк табады. Мұндай іс қалада жаңа ғимарат тұрғызғанда да, ескі үйлерді жөндегенде де маңызды.
Құбыр төсегіш
Бұл маман жер астына су құбыры мен кәріз жүйесін орнатады. Ол арықтардың еңісін дайындап, құбырларды дұрыс орналастырады және түйіскен жерлерін бекітеді. Осындай жұмыс нөсер желілерін жүргізу мен жаңа аудандарда инженерлік жүйелерді жасауға көмектеседі. Қазақстандағы қалалар өскен сайын бұл мамандықтың маңызы артып келеді.
Сылақшы
Бұл мамандар ғимараттардың ішкі не сыртқы бетіне сылақ, цемент немесе сәндік сыпыра қоспалар жағады. Олар қабырғаны тегістеп, берік әрі әдемі етеді. Кейде кеңістікті әсемдеу үшін оюлы бөлшектерді орнатады. Қазақстанда мұндай жұмыс көпқабатты үйлерді, білім беру ғимараттарын және мәдени орындарды әрлеуде кең қолданылады.
Арматурашы
Бұл маман бетонның мықты болуы үшін болат шыбықтар мен торларды қалыпқа дұрыс орналастырып, бекітеді. Ол арматураны сыммен байланыстырады, арнайы иілгіш станоктар мен қол құралдарын қолданады. Кейде газбен кесетін құрылғылар да қажет болады. Қазақстанда мұндай жұмыс жолдар мен көпқабатты үйлер салуда кеңінен қолданылады.
Шатыршы
Бұл мамандар шатырды жабу үшін шифер, ағаш, асфальт немесе алюминий сияқты материалдарды қолданады. Олар сонымен бірге шатыр мен қабырғаға арнайы қоспаларды бүркіп, оны берік әрі жылу ұстайтын қылып жасайды. Мұндай жұмыс ғимараттың су өткізбейтін, дыбыс аз өткізетін болуына көмектеседі. Қазақстанда үйлер мен зауыттарда шатырдың сапалы болуы ғимараттың ұзақ уақытқа шыдамдылығын қамтамасыз етеді.
Құрылымдық темір және болат жұмысшысы
Бұл мамандар жаңа ғимараттарға берік сүйеніш жасау үшін темір мен болаттан жасалған арқалықтар мен колонналарды орнатып, оларды біріктіреді. Олар сондай-ақ зауытта дайындалған металл құрылымдарды құрастырып немесе үлкен қоймаларды тұрғыза алады. Қазақстандағы заманауи көпқабатты үйлер мен өндірістік нысандар олардың еңбегінсіз салынбайды. Осындай жұмыс арқылы тұрғындарға ыңғайлы әрі берік ғимараттар пайда болады.
Құрылысшы көмекшісі
Бұл саладағы көмекшілер құрылыс процесінде шеберлерге қолғабыс етеді. Олар кірпіш немесе тас тасымалдап, құралдарды жеткізіп береді, жұмыс орнын ретке келтіреді және жабдықтарды тазалайды. Осындай қарапайым әрекеттер құрылыс жұмысының тоқтаусыз жүруіне көмектеседі. Қазақстанда жаңа тұрғын үйлер мен оқу орындарын салуда мұндай көмек ерекше қажет.
Ағаш ұстасына көмекші
Бұл маман ағаш ұстасына қарапайым істерде қолдау көрсетеді. Ол материалдарды әкеліп немесе ұстап тұрады, құралдарды береді және жұмыс орнын тазалап жүреді. Мұндай еңбек құрылыс алаңында, әсіресе үй салғанда немесе қора-қопсы тұрғызғанда қажет. Сонымен бірге ол жабдықты реттеп, оны келесі жұмысқа дайын етеді.
Сылақшы және бояушы көмекшісі
Бұл салада жұмыс істейтіндер құрылыс пен әрлеу кезінде тәжірибелі мамандарға көмектеседі. Олар материалдарды жеткізіп, құралдарды ұстап тұруға жауап береді және жұмыс орнын таза ұстауға мән береді. Сондай-ақ, қажет жабдықтарды алдын ала дайындап, шеберлердің уақытын үнемдеуге ықпал етеді. Қазақстанда мұндай қолдау пәтерді жөндеуде де, жаңа мектептер мен мәдениет үйлерін тұрғызуда да қажет.
Шатыршының көмекшісі
Бұл мамандар шатыр шеберлеріне қарапайым жұмыстарда демеу болады. Олар материалдарды әкеліп, құралдарды түсінікті етіп ұсынып, жұмыс аумағын таза ұстауға көмектеседі. Осындай міндеттер негізгі шеберлерге күрделі шаруаларға назар аударуға мүмкіндік береді. Қазақстанда мұндай қолдау көпқабатты үйлер мен өндіріс орындарының шатырын жөндеуде маңызды рөл атқарады.
Құрылыс және ғимарат инспекторы
Бұл маман ғимараттар мен құрылыстардың сапасын қадағалап, олардың талаптарға сай екенін анықтайды. Инженерлік білімді қолдана отырып, қабырғалардың беріктігін, электр жүйесінің қауіпсіздігін және су құбырларының дұрыс орнатылуын тексереді. Мұндай жұмыс адамдардың қауіпсіздігі үшін маңызды. Қазақстанда көбіне жаңа көпқабатты үйлер мен мектептерді пайдалануға беру алдында осындай бақылау жасалады.
Қоршау орнатушы
Бұл мамандар аулаға, мектеп маңына немесе өндірістік орындарға қоршаулар орнатып, сынған жерлерін түзетеді. Олар ағаш, металл және торды пайдаланып, қолмен де, электр құралдарымен де жұмыс істей алады. Қоршаулар аумақты бөліп, қауіпті азайтады әрі ыңғайлылық береді. Қазақстанда мұндай жұмыс ауыл шаруашылығында да, қалалық аудандарда да маңызды саналады.
Сегменттік төсеуші
Бұл кәсіби шеберлер арнайы тас блоктарын өлшеп, қияды және оларды белгілі бір тәртіппен төсейді. Олар алдымен жерге төсеніш қабатын жайып, кейіннен қырларын ұстап тұратын қосымша материалдарды қолданады. «Сегменттік жабын» дегеніміз – әр бөлігі бөлек тас немесе блок түрінде орнатылатын жабын. Мұндай еңбек көбіне аулаларды әсемдеуде, саябақта жаяу жүргінші жолдарын жасауда және қалалық алаңдарды абаттандыруда қолданылады.
Зауытта дайындалған ғимараттар мен жылжымалы үйлерді орнатушы
Бұл мамандар дайын үйлерді мен жылжымалы баспаналарды арнайы техника арқылы жаңа орынға көшіреді. Олар ғимаратты дұрыс орнықтырып, іргетасқа мықтап бекітеді. Бұдан соң жарық пен суды қосып, тұрғындарға қолайлы жағдай жасайды. Мұндай жұмыс ауылдар мен қалаларда ыңғайлы әрі қолжетімді баспана ұсынуға көмектеседі.
Ландшафт сәулетшісі
Бұл мамандар саябақтар мен демалыс орындарын жобалап, табиғатты сақтай отырып әсем орта қалыптастырады. Олар әуежай, мектеп немесе аурухана айналасын ыңғайлы әрі қауіпсіз етуге мән береді. Сондай-ақ жолдар мен тұрғын аудандарды жоспарлы түрде орналастырып, адамдардың күнделікті өміріне қолайлылық қосады. Қазақстанда олардың еңбегі қала дамуына, жастардың еркін уақытын қызықты өткізуіне және туризмнің өсіне ықпал етеді.
Геодезист
Бұл мамандар жер телімдерінің нақты шекараларын өлшеп, мәлімет жинайды. Олар жер бедерінің пішіні мен биіктігін, нүктелердің орналасуын анықтап, карталар мен сызбалар құрастырады. Жұмыс барысында топография туралы білімді пайдаланып, жердің ерекшеліктерін көрсетеді. Қазақстанда олардың еңбегі құрылыс, жол жасау, жер кадастры мен кен орындарын зерттеуде қажет.
Көлік инженері
Бұл мамандар елді мекендер арасындағы қатынасты жақсартуға көмектеседі. Олар жаңа жолдар мен көпірлердің жобасын құрып, құрылыстың тиімді өтуіне жағдай жасайды. Қолданыстағы көшелер мен трассаларды қайта жоспарлау арқылы қозғалыс кедергісіз әрі қауіпсіз бола түседі. Қазақстанда бұл сала замандастардың күнделікті өмірін жеңілдетіп, үлкен қалаларда кептелістерді азайтуға ықпал етеді.
Геодезия және картография технигі
Бұл маман жерді өлшеп, карта жасауға ақпарат жинайды. Ол инженер немесе жерге өлшеу жасаушының нұсқауымен есеп жүргізіп, спутниктік суреттер мен әуе фотосуреттерін қолдана алады. Құрылыста, кен өндіруде және жердің шекарасын анықтауда қажет деректерді жиі дайындайды. Сондай-ақ карталардың дәлдігі мен толықтығын тексеруге қатысады.
Қала және аймақ жоспарлаушысы
Бұл мамандар қалалар мен ауылдардың өсуін бақылап, жаңа аудандар қалай дамитынын анықтайды. Олар жерді дұрыс бөлуге, тұрғын үйлер мен мектептер, мәдениет үйлері сияқты нысандардың орналасуына назар аударады. Сондай-ақ көшелер мен жолдардың тиімді желісін құруға қатысып, елді мекендердің болашақ бейнесін жобалайды. Қазақстанда олардың еңбегі көлік қатынасын жетілдіруге, халыққа қолайлы орта қалыптастыруға және табиғатты қорғауға ықпал етеді.
Архитектура пәнінің оқытушысы, жоғары оқу орны
Бұл мамандар жоғары оқу орындарында сәулет және сәулеттік жобалау саласында дәріс береді. Студенттер олардан сәулеттік ортаны жобалау, интерьерді көркем безендіру және ландшафты ұйымдастыру туралы білім алады. Оқыту ісімен қатар, ғылыми-зерттеу жүргізіп, жаңа тәсілдер мен әдістерді дамытады. Қазақстандағы заманауи кампустар мен жаңа тұрғын аудандарда осындай бағыттағы дайындық ерекше сұранысқа ие.
Ішкі кеңістікті жобалаушы
Бұл мамандар бөлменің немесе ғимараттың ішін жоспарлап, оны тартымды әрі қолайлы етуге көмектеседі. Олар кеңістікті қалай қолдануға болатынын ойластырып, сызбаларын дайындайды және жиһаз бен жарықты үйлесімді қояды. Нәтижесінде орта тек әдемі ғана емес, сонымен қатар мақсатқа сай әрі ыңғайлы шығады. Мұндай жұмыс тұрғын үйлерде де, мектепте де, кеңсе мен басқа ғимараттарда да қажет.
Жылжымайтын мүлік брокері
Бұл саладағы мамандар жылжымайтын мүлікті сатып алу мен жалға беруді реттейді және келісімдердің дұрыс орындалуына назар аударады. Олар сатып алушы мен сатушыны бір-бірімен кездестіріп, келісімшарт рәсімдеуде жол көрсетеді. Қажет болғанда, несие алу үшін құжаттарды жинауға және рәсімдеуге қолдау білдіреді. Қазақстанда мұндай қызмет иелері тек пәтерлермен емес, сонымен қатар кеңсе ғимараттары мен өндірістік нысандардың саудасына да араласады.
Жылжымайтын мүлік сату агенті
Бұл саладағы мамандар адамдарға үй, пәтер не жерді жалға алуға, сатып алуға немесе сатуға көмектеседі. Олар алдымен мүлік тізімдерін зерттеп, клиентпен әңгімелеседі. Кейін клиентті нысанға ертіп бару арқылы тұрғын үйдің жағдайын көрсетіп, келісім шарттарын талқылайды. Қазақстанда мұндай қызмет азаматтарға баспана таңдауда сенімді қадам жасауға және құжаттарды дұрыс рәсімдеуге қолдау көрсетеді.
Құрылыс және өндіру жұмыстарының бірінші деңгейдегі жетекшісі
Бұл маман иесі құрылыс алаңында немесе кен орнында жұмысшылардың әрекеттерін басқарып, жұмыстардың ретімен жүруін қамтамасыз етеді. Ол еңбек қауіпсіздігіне назар аударып, құралдар мен материалдардың дұрыс қолданылуын бақылайды. Сонымен бірге жұмыс кестесінің орындалуына мән береді және сапаға жауап береді. Осылайша, құрылыс пен өндірістің табысты іске асуына ықпал етеді.
Механикалық оқшаулаушы
Бұл сала мамандары құбырлар мен ауа арналарына оқшаулағыш материалдар орнатып, температураны бірқалыпты сақтауға көмектеседі. Негізгі міндеті – жылудың кетуін азайтып, жабдықтардың сенімді, әрі ұзақ жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Мұндай жұмыс арқылы ғимараттағы энергия үнемделіп, адамдарға қолайлы жағдай жасалады. Қазақстанда бұл қызмет құрылыс пен өнеркәсіп нысандарында кеңінен қолданылады.
Қағаз жапсырушы
Бұл маман бөлмелердің қабырғалары мен төбесін сәндік тұсқағаздармен немесе матамен қаптайды. Кейде ескі жабынды алып тастап, бетті мұқият тегістеп дайындайды. Ол сондай-ақ жарнамалық плакаттарды қабырғаға немесе билбордқа орнатады. Мұндай жұмыс интерьерді әсемдеуге және көшедегі жарнамаға байланысты салада қажет.
Сантехник
Бұл мамандар су, бу немесе ауа жүретін құбыр жүйелерін құрастырып, қажет кезде жөндейді. Олар ғимараттарға жылу мен салқындату жабдықтарын орнатып, басқару тетіктерін іске қоса алады. Сонымен қатар өртке қарсы су бүріккіш құрылғыларын құрастыру да олардың міндетіне кіреді. Қазақстандағы жаңа үйлердің салынуы мен зауыттардағы жұмыс қауіпсіздігі осы қызметке жиі тәуелді.
Жұқа металл өңдеуші
Бұл маман металл парақтарынан түрлі бұйымдарды жасап, ғимараттарда қолдануға дайындайды. Ол желдету арналары мен дренаж құбырларын орнатып, пешке арналған қаптамаларды құрастырады. Жұмыс барысында металлды кесіп, ию немесе түзету үшін станоктарды пайдаланады. Кейде бөлшектерді біріктіру үшін дәнекерлеу жасайды және соңында тігістерді тексеріп, беттерін тегістейді. Осылайша дайындалған жүйелердің сенімді әрі ұзақ қызмет етуіне үлес қосады.
Күн фотоэлектрлік қондырғыларын орнатушы
Бұл мамандар күн сәулесін электр қуатына айналдыратын қондырғыларды шатырларға және әртүрлі құрылымдарға орнатады. Олар сызбаға қарап өлшеп, кесіп, болтпен бекітіп, панельдер мен қаңқаларды құрастырады. Қажет болған кезде ток күшін тексеріп, шағын электрлік қызмет көрсетеді. Қазақстанда мұндай жұмыс баламалы энергияны дамытуға және қоршаған ортаны қорғауға үлес қосады.
Электрик көмекшісі
Бұл маман электр саласында алғашқы қадамдарды жасауға көмектеседі. Ол құралдар мен материалдарды уақытында жеткізіп, оларды ұстап тұруға жауап береді. Сондай-ақ жұмыс орнын жинап, жабдықтарды тазалайды. Мұндай қолдау үйдегі электр жүйелерін жөндеу кезінде де, құрылыс алаңында да қажет.
Құбыршы көмекшісі
Бұл саладағы көмекшілер шеберлермен бірге жүріп, материалдарды әкеледі, құралдарды береді және жұмыс орнын таза ұстайды. Олар құбыр жүйесін орнату кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтауға көмектеседі. Қазақстанда мұндай еңбек көпқабатты үйлердің құрылысы мен өндіріс орындары үшін аса қажет. Сондай-ақ, коммуналдық желілерді жөндеуде де олардың қолдауы маңызды.
Лифт және эскалатор монтаждаушысы және жөндеушісі
Бұл мамандар тұрғын үйлерде, өндіріс орындарында және сауда орталықтарында жұмыс істейді. Олар электрлік не гидравликалық лифтілерді құрастырып, эскалаторларды іске қосады. Құрылғы істен шыққан жағдайда жөндеу жүргізіп, қауіпсіздік талаптарын сақтайды. Осы еңбектің арқасында адамдардың қозғалысы ыңғайлы әрі жылдам болады.
Жол жөндеуші
Бұл мамандар республикалық және ауылдық жолдарды, сондай-ақ әуежайдың ұшу-қону жолағын күтіп ұстайды. Олар асфальттағы ойықтарды толтырып, сынған қоршаулар мен белгілерді жөндейді. Қыста қарды аршып, жазда жол жиегіндегі бұталарды немесе шөпті кеседі. Қазақстанда мұндай жұмыс жолдардың қауіпсіз әрі қолайлы болуына көмектеседі.
Теміржол жолдарын төсеу және күтіп ұстау жабдықтарының операторы
Бұл мамандар теміржол жолдарын төсеп, жөндеп әрі күтіп ұстайды. Олар балласт тазалайтын машиналар мен жол төсегін нығайтатын техниканы қолданады. Жұмыстың мақсаты – пойыз қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету және жолдың мықты болуын бақылау. Қазақстанда бұл кәсіп көлік саласында да, зауыт аумақтарындағы өндірістік рельстер мен кен орындарында да қажет.
Септик танк қызметкері және кәріз құбырларын тазалаушы
Бұл мамандар септик жүйелерін тазалап, су ағатын жолдарды жөндейді. Олар жерасты құбырларындағы жарықтарды қалпына келтіріп, қажет болса дренаж бөліктерін ауыстырады. Кейде резервуар қабырғаларын сылап, жүйенің сенімді жұмысын қамтамасыз етеді. Осындай еңбек арқасында ауылда да, қалада да тұрғындар таза әрі қауіпсіз ортада өмір сүре алады.
Ауа райына бейімдеу орнатушысы және технигі
Бұл мамандар үйлерді қыс мезгілінде жылы әрі жайлы ұстауға көмектеседі. Олар терезелерді жөндеп, құбырларды оқшаулайды, сондай-ақ жылыту мен желдету жүйелерін тексереді. Кейде энергияны қалай дұрыс пайдалану керегін анықтап, тұрғындарға артық шығынды азайту жолдарын көрсетеді. Қазақстанда мұндай жұмыс жеке үйлерде ғана емес, мектептер мен балабақшаларда да маңызды болып саналады.
Механикалық есік жөндеуші
Бұл мамандар ғимараттарға автоматты есік жүйелерін орнатып, оларды үнемі тексеріп отырады. Олар гидравликалық есіктерді реттейді және гараж қақпаларын жөндейді. Көбіне қызметі сауда орталықтарында, өндіріс орындарында немесе тұрғын үйлерде сұранысқа ие. Олардың еңбегі күнделікті өмірде қолайлы әрі қауіпсіз орта құруға көмектеседі.
Жылыту, ауаны баптау және тоңазытқыш жүйелерінің механигі және монтаждаушысы
Бұл мамандар жылыту, орталық салқындату және тоңазытқыш жүйелерін іске қосып, бұзылған жерлерін жөндейді. Олар маймен жұмыс істейтін қазандықтар мен ыстық ауа беретін пештердің қауіпсіз жұмысын қадағалайды. Сондай-ақ желдету жүйелері арқылы бөлмедегі ауаны таза әрі қолайлы етуге көмектеседі. Осындай қызметтер үйлерде, мектептерде және зауыттарда жиі қажет болады.
Жалпы техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмысшысы
Бұл маман әртүрлі ғимараттар мен жабдықтардың дұрыс жұмыс істеуі үшін маңызды рөл атқарады. Ол құбырларды жалғап, дәнекерлеу жұмыстарын орындайды және электр немесе механикалық құрылғыларды жөндейді. Кейде жаңа қондырғыларды орнатып, оларды туралап баланстайды. Мұндай қызмет зауыттарда, мектептерде, ауруханаларда немесе кеңселерде қажет болып, күнделікті өмірді қауіпсіз әрі жайлы етуге көмектеседі.
Кран және мұнара операторы
Бұл мамандық иелері крандар мен мұнаралы жабдықтарды басқарып, ауыр материалдарды көтеріп, жылжытады. Олар трос пен буманы пайдаланып, құрылыс материалдарын немесе өндірістік жабдықтарды қажетті орынға жеткізеді. Мұндай жұмыс көбіне құрылыс алаңдарында және ірі өнеркәсіп жобаларында жүргізіледі. Буманың қозғалмалы бөлігі кранға жүктің бағытын дұрыс көрсетуге көмектеседі.
Драгалау операторы
Бұл мамандар өзендер мен көлдерде судың асты бөлігін қазып, арнаны тереңдетеді. Арнайы қондырғы көмегімен құм мен қиыршық тасты шығарып, жолды ашық ұстайды. Мұндай жұмыс кеме қатынасының үзілмеуіне және су жолдарының қауіпсіз болуына мүмкіндік береді. Қазақстандағы үлкен өзендерде олардың еңбегі тасымалды жеңілдетіп, су аймақтарын ретке келтіруге көмектеседі.
Су/Кәріз инженерi
Бұл мамандар халыққа таза су жеткізуді қамтамасыз етіп, кәріз жүйелерінің дұрыс жұмысын бақылайды. Олар су тасқыны қаупін азайту үшін арнайы шаралар ойластырады және құбыр желілерін есептеп, жобалайды. Жұмыста судың қозғалысын дәл болжауға көмектесетін гидравликалық модельдер қолданылады. Қазақстанда мұндай жұмыс қалалардың жаңа инфрақұрылымын салуда және табиғатты қорғауда үлкен рөл атқарады.
Өрттің алдын алу және қорғау инженері
Бұл мамандар өрттің пайда болу себептерін зерттеп, қауіптің алдын алу жолдарын қарастырады. Олар арнайы құрылымдық элементтерді таңдап, өртті ерте анықтайтын жабдықтарды жобалайды немесе ұсынады. Негізгі мақсаты – адамдардың қауіпсіздігін және ғимараттардың сақталуын қамтамасыз ету. Қазақстандағы зауыттарда, оқу орындарында және түрлі қоғамдық нысандарда олардың білімі қажет.
Энергия инженері (жел және күн энергиясынан басқа)
Бұл мамандар жаңа ғимарат салғанда немесе ескісін жөндегенде энергияны дұрыс қолдануға үлес қосады. Олар электр жүйелерін, жылыту мен желдетуді және кондиционерді тиімдірек етеді. Сонымен қатар жарықтандыруды жақсартып, жасыл ғимараттар салуға қатысады. Қазақстанда олардың жұмысы үйлерде де, өндіріс орындарында да маңызды.
Жел энергиясы инженері
Бұл саладағы мамандар жел фермаларына арналған жерасты немесе әуе желілерін жобалайды және құрылыс алаңының техникалық сипаттамасын жасайды. Әр турбинадан келетін қуат арнайы жүйеге қосылып, энергия біркелкі таратылады. Жобалау процесінде сызбалар әзірленіп, желінің қауіпсіздігі мен тиімділігі ескеріледі. Қазақстанда мұндай жұмыс жаңартылатын энергия көздерін дамытуға және аймақтарды тұрақты электрмен жабдықтауға көмектеседі.
Күн энергиясы жүйелерінің инженері
Бұл мамандар әртүрлі ғимараттарда күннен қуат алу мүмкіндігін бағалап, оның қаншалықты тиімді болатынын анықтайды. Олар жаңа үйлерге де, бұрын салынған ғимараттарға да ыстық су мен жылу беретін жүйелерді жобалайды. Жұмыста жергілікті климаттың ерекшелігін, ғимараттағы энергия қажеттерін және арнайы физикалық заңдарды ескереді. Қазақстанда мұндай мамандық экологияға пайдалы әрі үнемді энергия көздерін дамытуға үлес қосады.
Күн энергиясы қондырғыларының менеджері
Бұл маман үйлер мен кеңселерге күн панельдері мен жылу жүйелерін орнататын топтың жұмысын үйлестіреді. Ол әрбір қадамның қауіпсіз әрі дұрыс атқарылуына назар аударады. Фотовольтаикалық қондырғылар күн сәулесін электрге айналдыратындықтан, оның еңбегі жасыл энергияның таралуына ықпал етеді. Қазақстанда мұндай қызмет таза табиғатты сақтауға және болашақ үшін тұрақты қуат көзін қалыптастыруға жол ашады.
Күн жылу жүйелерін орнатушы және техник
Бұл мамандар күн сәулесін пайдаланып, суды қыздыратын жүйелерді орнатады немесе жөндейді. Олар құбырларды жалғап, судың айналуына арналған сорғыларды іске қосады. Сондай-ақ сақтау багының жұмысын тексеріп, оның қауіпсіздігін қадағалайды. Қазақстанда мұндай жүйелерді тұрғын үйлерде де, зауыттар мен үлкен ғимараттарда да көруге болады.
Энергия аудиторы
Бұл маман ғимараттардағы энергияның қалай жұмсалатынын зерттейді. Ол жарықтандыруды, жылу оқшаулауын және құрылғылардың жұмысын бағалайды. Кей жағдайларда ірі ғимараттар үшін терең аудит жасап, үнемделетін қаражатты есептейді. Қазақстанда мұндай жұмыс экология мен құрылыстың тиімді дамуына үлес қосады.
Такелажшы
Бұл мамандар ауыр заттарды орнату немесе жылжыту үшін арқан мен тізбектерді дұрыс бекітеді. Қажет болған кезде құралдарды жөндеп, жұмыс барысының қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Такелаж жүйелері зауыттарда және кеме жөндеу аймақтарында қолданылады. Қазақстанда олар мәдени шараларда сахнаны құруға да атсалысады.
Көтергіш және лебедка операторшысы
Олар қуатты кабель арқылы ауыр жүктерді көтеріп, қозғалтуға жауап береді. Жұмыс барысында тростың дұрыс тартылғанын және ілмектердің қауіпсіз бекітілгенін қадағалайды. Тартқыш құрылғы арқанды айналдыру арқылы жүкті биіктікке шығарып немесе белгілі бір бағытқа тартып апарады. Мұндай еңбек құрылыста, үлкен қоймаларда және кен өндіру аймақтарында қажет.
Нысандар менеджері
Бұл маман ғимараттар мен аула аумағында тәртіпті ұстап, олардың дұрыс жұмыс істеуін бақылайды. Ол мектепте, кеңседе немесе зауытта қауіпсіздікті және күнделікті қолайлы жағдайды қамтамасыз етеді. Қажет болғанда бірнеше нысанды қатар реттеп, жұмысты үйлестіреді. Қазақстанда бұл қызмет оқу орындарында, зауыттарда және ауруханаларда жиі кездеседі.
Архитектура және инженерия менеджері
Бұл мамандар құрылыс пен техника саласындағы жұмыстарды ұйымдастырып, жаңа жобалардың дамуына бағыт береді. Олар жоспар құруды, орындалу барысын бақылауды және әртүрлі топтардың бірлесіп әрекет етуін қамтамасыз етеді. Қазақстанда мұндай қызмет иелері тұрғын үй кешендерін жобалауда, өндірістік нысандарды салуда немесе зерттеу жұмыстарына жетекшілік етуде қажет. Олардың атқаратын рөлі заманауи технологияларды енгізуге және қалалардың дамуына ықпал етеді.
Жылжымайтын мүлік және қауымдастық менеджері
Бұл маман тұрғын үйлердің, кеңселердің және жер учаскелерінің сатылуы мен жалға берілуін үйлестіреді. Ол көпқабатты үйлердегі қауымдастықтың жұмысын реттеп, тұрғындардың өтініштерін қарастырады. Сондай-ақ келісімшарттардың орындалуын бақылап, төлемдердің дұрыс жүргізілуіне назар аударады. Мұндай жұмыс қаладағы тұрғындар мен жылжымайтын мүлік иелерінің қарым‑қатынасын тиімді етуге көмектеседі.
Жел энергиясын дамыту менеджері
Бұл маман жел энергиясына қатысты жаңа жобаларды дамытып, олардың тиімділігін бағалайды. Ол қоршаған ортаға әсерін тексеріп, мемлекеттен қажетті рұқсаттарды рәсімдейді әрі бизнес ұсыныстарын дайындайды. Кейде жобаның құрылысы басталғанда оның дұрыс жүріп жатқанын бақылап отырады. Негізгі бағыт – Қазақстандағы жел қуатын орынды пайдалану арқылы болашаққа пайдалы энергия көзін қалыптастыру.
Ластанған аумақтарды қайта дамыту маманы және учаске менеджері
Бұл мамандардың жұмысы зақымданған жерлерді тазалап, қайта пайдалану мүмкіндігін ашуға бағытталады. Олар зерттеулерді қадағалап, топырақтағы және ғимарат қалдықтарындағы зиянды қалдықтарды жоюға басшылық етеді. Бос тұрған өндіріс орындарының орнына тұрғын үйлер, зауыттар немесе саябақтар салынып, жаңа өмірге жол ашылады. Осындай еңбек экологияға да, қаланы көркейтуге де пайдасын тигізеді.
Құн бағалаушы
Бұл маман өнім шығару, құрылыс жобасы немесе қызмет көрсету шығындарын алдын ала есептейді. Ол сметаны құрып, оған материалдар мен жұмыс күшін енгізеді. Бұл есеп жобаның бағасын анықтап, тендерге қатысуға көмектеседі. Қазақстанда мұндай жұмыс көбіне құрылыс пен өнеркәсіп саласында кездеседі.
Геодезиялық өлшеуші
Бұл салада жұмыс істейтіндер Жердің кең аумақтарын өлшеп, нақты деректер жинайды. Олар жерсерік бақылауларын, ғаламдық навигациялық жүйелерді және лазерлік өлшеу әдістерін пайдаланады. Жиналған мәлімет жаңа карталар дайындауда, жолдар мен көпқабатты үйлер салу жоспарында қажет. Сондай-ақ жер телімдерінің шекарасын анықтау мен табиғи ресурстарды басқаруда да қолданылады.
Тау-кен және геологиялық инженер, оның ішінде тау-кен қауіпсіздігі инженері
Бұл саладағы мамандар жер асты зерттеу арқылы кен орындарының ерекшеліктерін анықтайды. Олар жерді бекіту әдістерін таңдап, өндіріс үрдістерін тиімді ұйымдастырады. Құрылғылардың жағдайын тексеріп, қауіпті аймақтарды бағалайды. Сонымен қатар, жұмысшылардың қауіпсіздігі үшін арнайы бағдарламалар құрып, оны іске асырады. Термин: "жер асты зерттеу" – жер қойнауының құрылымы мен құрамын анықтауға бағытталған инженерлік-геологиялық жұмыс.
Бұзбайтын бақылау маманы
Бұл мамандар ғимараттардағы металл бөліктердің, көліктердің немесе кеме бөлшектерінің сенімділігін тексереді. Олар рентген, ультрадыбыс және талшықты-оптикалық құралдар арқылы көзге көрінбейтін ақауларды табады. «Бұзбай бақылау» әдісінің мәні — сынақ үлгіні зақымдамай іске асуы. Қазақстанда мұндай мамандар металлургияда, мұнай-газ және көлік саласында қажет.
Титул сарапшысы
Бұл мамандар жер мен пәтерге қатысты ресми жазбаларды қарап, меншік құқығына байланысты деректерді зерттейді. Олар ипотека, шарттар және басқа да келісімдердің тізімін құрастырып, құжаттардың заңдылығын тексереді. «Титул» деп мүліктің иесіне шын мәнінде тиесілі екенін көрсететін негізгі құжат аталады. Мұндай жұмыс жылжымайтын мүлік агенттіктерінде, заң кеңселерінде немесе сақтандыру компанияларында қажет болады. Осы тексерістер арқылы сатып алу-сату кезінде тәуекел азайып, мәміле сенімдірек өтеді.
Кәсіптік/техникалық білім беру оқытушысы, жоғары оқу орнынан кейінгі
Бұл маман орта білімнен кейінгі колледждер мен кәсіби орталықтарда оқытады. Ол құрылыс пен көлік ісі, сондай-ақ механика немесе шаштараз ісі секілді салаларда дәріс және тәжірибелік сабақ жүргізеді. Осындай сабақтарға қатысқан жастар белгілі бір кәсіпті меңгеріп, нақты жұмыс орнында қажет болатын дағдыларға ие болады. Соның арқасында олар өндіріс пен қызмет көрсету саласында еңбекке дайын болып шығады.
Орта мектептегі кәсіптік/техникалық білім беру мұғалімі
Бұл маман орта буын оқушыларына түрлі кәсіби бағыттарды таныстырып, техника мен құрал-жабдықтарды қалай қолдануды үйретеді. Ол сабақта қауіпсіздік ережелерін түсіндіріп, тәжірибелік тапсырмаларды орындату арқылы білімді бекітеді. Мұндай дайындық жасөспірімдерге өз қызығушылықтарын анықтап, болашақта таңдауға болатын салалар туралы ой қалыптастырады. Қазақстан мектептерінде бұл бағыт еңбекке баулу мен технология пәндерінің мазмұнында көрініс табады.
Кәсіптік/Техникалық білім беру мұғалімі, орта мектеп
Бұл маман иелері жоғары сынып оқушыларына техникалық және кәсіптік салалардағы пәндерді үйретеді. Сабақтарда құрал-жабдықты қолданудың жолдары мен қауіпсіздік ережелері қарастырылады. Мұндай дайындық жастарға әртүрлі еңбек бағытын көруге және өз қызығушылығын анықтауға жағдай жасайды. Қазақстанда бұл тәжірибе болашақ мамандықты таңдауда сенімді шешім қабылдауға қолдау көрсетеді.
Сахна және көрме дизайнері
Бұл мамандар кино, теледидар, театр сахнасы және көрмелер үшін ерекше кеңістік жасайды. Олар алдымен сценарийді мұқият зерттеп, режиссермен идеяларды талқылайды. Кейін тарихи немесе заманауи деректерді пайдаланып, сәулеттік үлгілерге сәйкестендіреді. Қазақстанда олардың еңбегі мәдениет мекемелерінде, шығармашылық жобаларда және білім беру көрмелерінде маңызды орын алады.
Жол қозғалысын реттеуші
Бұл маман көше қиылыстарында, мектеп маңында немесе құрылыс аймағында қозғалысты бақылап, тәртіп сақталуына ықпал етеді. Ол жаяу жүргіншілердің, әсіресе балалардың қауіпсіз өтуіне көмектеседі. Қызмет барысында арнайы жалауша немесе қол қимылы арқылы белгі береді, бұл жүргізушілерге жол жағдайын түсінуге жеңілдетеді. Осындай жұмыс қауіпті сәттердің алдын алып, жолдағы жалпы қауіпсіздікті арттыруға бағытталады.
Қазандық құрастырушы
Бұл мамандар өнеркәсіпте қолданылатын қазандықтар мен қосымша құрылғыларды құрастырады, орнатады және жөндейді. Сызбаға қарап, металл плиталарды құрастырып, қазандық қаңқасын теңестіреді. Жұмыс кезінде қол және электр құралдарын, сондай-ақ деңгейлеу аспаптарын пайдаланады. Олар дайын қондырғылардың сынағына қатысып, қазандықтың қауіпсіз жұмысын қамтамасыз етуге көмектеседі.
Қауіпті материалдарды жоюшы
Бұл мамандар қауіпті заттарды табады, жинап, арнайы қаптамаға салып тасымалдайды немесе жояды. Олардың жұмысына асбест, қорғасын қосылған бояу, пайдаланылған май мен радиациялық қалдықтар жатады. Көп жағдайда олар жүк көлігін немесе жер қазатын техниканы басқарады. Қазақстанда мұндай қызмет экологияны қорғау, өндіріс пен құрылыс саласында маңызды рөл атқарады.
Жарылғыш заттармен жұмыс істейтін маман
Бұл салада жұмыс істейтіндер жарылғыш заттарды дұрыс орналастырып, оларды іске қосу арқылы тау жыныстарын қопсытады немесе ескі ғимараттарды бұзады. Сонымен қатар, олар қоймаларда арнайы сақтау тәртібін сақтап, есеп жүргізеді. «Детонация» сөзі жарылғыштың өте жылдам химиялық реакция арқылы іске қосылуын білдіреді. Қазақстанда мұндай мамандардың еңбегі тау-кен орындарында, жол құрылысы барысында және әскери жаттығуларда қажет.
Телекоммуникациялық жабдықтарды орнатушы және жөндеуші (желілік орнатушылардан басқа)
Бұл саладағы мамандар телефон, кабельді теледидар мен интернет жүйелерін орнатып, жұмысын қадағалайды. Олар орталық станцияда қосқыш пен тарату құрылғыларын реттейді немесе ауыстырады. Кейде үйлер мен кеңселерге барып, байланыс жабдығын жөндейді. Қазақстанда олардың жұмысы күнделікті тұрақты байланысқа сенімді болуға септігін тигізеді.
Қауіпсіздік және өрт дабылы жүйелерін орнатушы
Бұл саладағы мамандар ғимараттарға қауіпсіздік пен өрт дабылы жүйелерін орнатып, оларды бағдарламалайды және қажет болғанда жөндейді. Жұмыстың бір бөлігі сымдарды дұрыс қосу мен датчиктердің жұмысын тексеруге байланысты, сондықтан ұқыптылық маңызды. Барлық әрекеттер арнайы нормаларға сай жасалуы тиіс. Қазақстандағы үйлерде, мектептерде және зауыттарда олардың еңбегі адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.
Қозғалтқыштардан басқа мобильді ауыр жабдық механигі
Бұл мамандық иесі кран, бульдозер, грейдер және конвейер тәрізді ірі техниканың ақауларын анықтайды. Ол гидравликалық жүйелерді реттеп, пневматикалық бөліктерді жөндейді. Негізгі мақсаты – құрылыс пен тау‑кен саласында жабдықтың қауіпсіз әрі тұрақты жұмысын қамтамасыз ету. Қазақстанда инфрақұрылым жобалары мен өндіріс орындары үшін мұндай білікті мамандар қажет.
Электр желісі монтаждаушысы және жөндеушісі
Бұл мамандар ауыл мен қалада жарық беретін сымдар мен кабельдерді орнатып, ақауларын жөндейді. Қажет болса, олар бағаналар мен биік мұнараларды да тұрғызады. Мұндай желілер станциядан үйлерге, мектептерге және дүкендерге электр жеткізеді. Қазақстандағы елді мекендер осы еңбектің арқасында тұрақты жарық пен энергия алады.
Телекоммуникация желісінің монтаждаушысы және жөндеушісі
Бұл мамандық иелері байланыс желілерін тартып, зақымданған кабельдерді жөндейді. Олар талшықты-оптикалық сымды орнатып, арнайы құрылғылар арқылы қосылыстың сапасын бақылайды. Жарық сигналын өткізетін өте жұқа әйнек немесе пластик талшық интернет жылдамдығы мен телефон байланысын жақсартуға көмектеседі. Қазақстанда олардың еңбегі адамдардың тұрақты онлайн қарым-қатынасы мен сапалы байланысын қамтамасыз етеді.
Коммерциялық сүңгуір
Бұл мамандар су астында арнайы ауамен жабдықталған жүйе арқылы немесе баллон көмегімен жұмыс істейді. Олар дәнекерлеу, бұрғылау сияқты жұмыстар жасап, түрлі құрал-жабдық орнатады. Кейде су астындағы құрылымдарды тексеріп, тәжірибе жүргізеді немесе теңіз тіршілігін суретке түсіреді. Қазақстанда олардың еңбегі кеме жөндеу мен порт айлақтарындағы техникалық жұмыстарда жиі қолданылады.
Дәнекерлеуші
Бұл сала мамандары металды арнайы құралдармен пісіреді, кеседі немесе қыздыру арқылы біріктіреді. Олар жалын арқылы бөлшектерді қажетті формаға келтіреді және бұйымдағы ойықтар мен тігістерді толтырады. Мұндай жұмыс машина жасау мен құрылыс орындарында жиі кездеседі, себебі ол берік әрі сенімді өнім шығаруға көмектеседі.
