Энергетика және тұрмыстық инфроқұрылым
Энергетика және коммуналдық инфрақұрылым – елді электр энергиясымен, таза сумен және ыңғайлы тұрмыстық жағдайлармен қамтамасыз ететін мамандықтар. Бұл мамандарсыз заманауи қаланы елестету мүмкін емес: дәл олар үйлерде жарық жанып, су ағып, кәріз жүйесі жұмыс істеуін қадағалайды. Энергетика саласында жұмыс істейтін мамандар – гидроэлектр энергиясын өндіру менеджерлері, судың күшін электр энергиясына айналдырады. Жел энергиясы мамандары – жел электр станцияларын басқаратын және жаңа жобаларды дамытатын мамандар. Геотермалды өндіріс менеджерлері – жердің жылуын энергия өндіруге пайдаланатын мамандар. Ядролық инженерлер атомдық технологияларды қауіпсіз пайдалану арқылы электр энергиясын өндіру және медицинада қолданумен айналысады. Коммуналдық салада су жабдықтары мен кәріз жүйелері инженерлері жұмыс істейді – олар таза су беру және лас суды тазалау жүйелерін жобалайды, елдімекендерді су тасқынынан қорғайды және экологиялық қауіпсіздікті қадағалайды. Бұл мамандықтар техникалық ойлау қабілеті бар, тұрақты даму мен жаңартылатын энергия көздеріне қызығушылығы бар, детальдарға мұқият және жауапкершілік сезімі дамыған адамдарға лайық. Энергетика және коммуналдық қызмет саласында жұмыс істеу физика, инженерия және экология саласындағы білімді, сондай-ақ маңызды инфрақұрылымның үздіксіз жұмысын қамтамасыз етуге дайындықты талап етеді.
Геотермалдық өндіріс менеджері
Бұл маман геотермалдық электр станциясында өндірістік үдерістерді басқарады. Ол турбиналар мен насостардың жұмысын қадағалап, қауіпсіз әрі тұрақты режимде жүруін қамтамасыз етеді. Қажет жағдайда жабдықтарды тексеріп, жөндеу шараларын ұйымдастырады. Қазақстанда мұндай қызмет баламалы қуат көздерін дамытуға және экологияны қорғауға байланысты жаңа жобаларда маңызды рөл атқарады.
Гидроэлектр өндірісінің менеджері
Бұл мамандық иелері су электр станциясында өндіріс процесінің дұрыс жүруін қадағалайды. Олар турбина мен генератордың қауіпсіз жұмысын тексеріп, құрылғылардың тоқтаусыз қызметін қамтамасыз етеді. Мұндай жұмыс жасыл энергияны дамытуға және су ресурстарын тиімді пайдалануға ықпал етеді. Қазақстанда электр қуатын экологиялық таза жолмен өндіру қоғам үшін маңызды бағыт болып табылады.
Жел энергиясы операцияларының менеджері
Бұл маман жел станциясындағы күнделікті процестерді басқарумен айналысады. Ол қызметкерлердің жұмысын бақылап, техникалық қызметті уақытында ұйымдастырады және қаржы шығындарын қадағалайды. Сондай-ақ болашаққа жоспар құрып, жел генераторларының ұзақ уақыт бойы тұрақты жұмыс істеуіне көңіл бөледі. Қазақстанда баламалы қуат көздерінің дамуы үшін мұндай сала ерекше маңызға ие.
Жел энергиясын дамыту менеджері
Бұл маман жел энергиясына қатысты жаңа жобаларды дамытып, олардың тиімділігін бағалайды. Ол қоршаған ортаға әсерін тексеріп, мемлекеттен қажетті рұқсаттарды рәсімдейді әрі бизнес ұсыныстарын дайындайды. Кейде жобаның құрылысы басталғанда оның дұрыс жүріп жатқанын бақылап отырады. Негізгі бағыт – Қазақстандағы жел қуатын орынды пайдалану арқылы болашаққа пайдалы энергия көзін қалыптастыру.
Су/Кәріз инженерi
Бұл мамандар халыққа таза су жеткізуді қамтамасыз етіп, кәріз жүйелерінің дұрыс жұмысын бақылайды. Олар су тасқыны қаупін азайту үшін арнайы шаралар ойластырады және құбыр желілерін есептеп, жобалайды. Жұмыста судың қозғалысын дәл болжауға көмектесетін гидравликалық модельдер қолданылады. Қазақстанда мұндай жұмыс қалалардың жаңа инфрақұрылымын салуда және табиғатты қорғауда үлкен рөл атқарады.
Ядролық инженер
Бұл саладағы мамандар ядролық энергияны қалай қолдануға болатынын зерттейді. Олар реакторлардың жұмысын тексеріп, радиациядан қорғау тәсілдерін ойлап табады. Сондай-ақ радиоактивті қалдықтарды қалай сақтау және жою керек екенін зерттейді. Мұндай жұмыс Қазақстанда энергетикада және өндірістік қауіпсіздікті қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады.
Энергия инженері (жел және күн энергиясынан басқа)
Бұл мамандар жаңа ғимарат салғанда немесе ескісін жөндегенде энергияны дұрыс қолдануға үлес қосады. Олар электр жүйелерін, жылыту мен желдетуді және кондиционерді тиімдірек етеді. Сонымен қатар жарықтандыруды жақсартып, жасыл ғимараттар салуға қатысады. Қазақстанда олардың жұмысы үйлерде де, өндіріс орындарында да маңызды.
Жел энергиясы инженері
Бұл саладағы мамандар жел фермаларына арналған жерасты немесе әуе желілерін жобалайды және құрылыс алаңының техникалық сипаттамасын жасайды. Әр турбинадан келетін қуат арнайы жүйеге қосылып, энергия біркелкі таратылады. Жобалау процесінде сызбалар әзірленіп, желінің қауіпсіздігі мен тиімділігі ескеріледі. Қазақстанда мұндай жұмыс жаңартылатын энергия көздерін дамытуға және аймақтарды тұрақты электрмен жабдықтауға көмектеседі.
Күн энергиясы жүйелерінің инженері
Бұл мамандар әртүрлі ғимараттарда күннен қуат алу мүмкіндігін бағалап, оның қаншалықты тиімді болатынын анықтайды. Олар жаңа үйлерге де, бұрын салынған ғимараттарға да ыстық су мен жылу беретін жүйелерді жобалайды. Жұмыста жергілікті климаттың ерекшелігін, ғимараттағы энергия қажеттерін және арнайы физикалық заңдарды ескереді. Қазақстанда мұндай мамандық экологияға пайдалы әрі үнемді энергия көздерін дамытуға үлес қосады.
Ядролық техник
Бұл мамандар ядролық физиктер мен инженерлерге зертханалық жұмыстарда және электр энергиясын өндіруде көмектеседі. Олар арнайы құрылғыларды іске қосып, техникалық жағдайын тексереді және сапасын бақылап отырады. Сонымен қатар радиация деңгейін өлшеп, қауіпсіз орта қалыптастыруға үлес қосады. Қазақстанда олар энергетика саласында да, ғылыми-зерттеу орталықтарында да қызмет атқарады.
Ядролық бақылау технигі
Бұл мамандар сынақтардан алынған үлгілерді жинап, арнайы зертханада зерттейді. Олар радиацияның адамдарға, өндіріс орындарына және қоршаған ортаға әсерін бақылайды. Радиация атом ядросының ыдырауынан туындайтын бөлшектер мен толқындардан тұрады. Қазақстанда олардың еңбегі энергетика және экология бағыттарында маңызды рөл атқарады.
Өлшеуіш құрал оқушысы, коммуналдық қызметтер
Бұл маман үйлер мен кеңселерге кіріп, есептегіш арқылы электр, су не жылуды қанша пайдаланғанын тексереді. Ол көрсеткіштерді нақты жазып алып, арнайы базаға енгізеді. Нәтижесінде әр тұрғын өзінің шығынын әділ түрде төлейді. Мұндай қызмет қаланың коммуналдық жүйесінің дұрыс жұмыс істеуіне әсер етеді.
Күн энергиясы қондырғыларының менеджері
Бұл маман үйлер мен кеңселерге күн панельдері мен жылу жүйелерін орнататын топтың жұмысын үйлестіреді. Ол әрбір қадамның қауіпсіз әрі дұрыс атқарылуына назар аударады. Фотовольтаикалық қондырғылар күн сәулесін электрге айналдыратындықтан, оның еңбегі жасыл энергияның таралуына ықпал етеді. Қазақстанда мұндай қызмет таза табиғатты сақтауға және болашақ үшін тұрақты қуат көзін қалыптастыруға жол ашады.
Күн жылу жүйелерін орнатушы және техник
Бұл мамандар күн сәулесін пайдаланып, суды қыздыратын жүйелерді орнатады немесе жөндейді. Олар құбырларды жалғап, судың айналуына арналған сорғыларды іске қосады. Сондай-ақ сақтау багының жұмысын тексеріп, оның қауіпсіздігін қадағалайды. Қазақстанда мұндай жүйелерді тұрғын үйлерде де, зауыттар мен үлкен ғимараттарда да көруге болады.
Күн фотоэлектрлік қондырғыларын орнатушы
Бұл мамандар күн сәулесін электр қуатына айналдыратын қондырғыларды шатырларға және әртүрлі құрылымдарға орнатады. Олар сызбаға қарап өлшеп, кесіп, болтпен бекітіп, панельдер мен қаңқаларды құрастырады. Қажет болған кезде ток күшін тексеріп, шағын электрлік қызмет көрсетеді. Қазақстанда мұндай жұмыс баламалы энергияны дамытуға және қоршаған ортаны қорғауға үлес қосады.
Электр станциялары, қосалқы станциялар және релелер жөндеушісі
Бұл маман электр станцияларындағы жабдықты және қосалқы станцияларда орналасқан реле құрылғыларын тексереді. Ол құралдарды сынақтан өткізіп, ақауларды тауып, қажет болған жағдайда жөндейді. Жүйенің тұрақты жұмысын қамтамасыз ету үшін жоспарлы қызмет көрсетуді орындайды. Қазақстанда мұндай жұмыс жарықтың үзілмеуі мен қалалардағы қауіпсіз энергия қамтамасыздығына тікелей ықпал етеді.
Электр желісі монтаждаушысы және жөндеушісі
Бұл мамандар ауыл мен қалада жарық беретін сымдар мен кабельдерді орнатып, ақауларын жөндейді. Қажет болса, олар бағаналар мен биік мұнараларды да тұрғызады. Мұндай желілер станциядан үйлерге, мектептерге және дүкендерге электр жеткізеді. Қазақстандағы елді мекендер осы еңбектің арқасында тұрақты жарық пен энергия алады.
Жел турбинасы қызмет көрсету технигі
Бұл сала мамандары жел генераторларын тексеріп, ақауларды анықтап қана қоймай, жүйені дұрыс жұмыс істеуі үшін реттейді. Олар электрлік тетіктерді де, механикалық бөлшектерді де жөндейді, қажет болғанда гидравликалық жүйедегі олқылықтарды қалпына келтіреді. Арнайы қызмет көрсету кезінде қысымдағы сұйықтық арқылы қозғалысты жеткізетін жүйе дұрыс жұмыс істеуі үшін үнемі назарда болады. Қазақстанда жел энергиясын дамыту жолында олардың еңбегі ерекше маңызға ие, өйткені бұл қауіпсіз әрі тұрақты электр өндіруге негіз болады.
Геотермалдық техник
Бұл мамандар жер қойнауындағы жылумен жұмыс істейді. Олар электр қуатын шығаратын қондырғыларды бақылайды және ақау шықса жөндеп береді. Сонымен қатар үйлер мен кеңселерге орнатылатын жылу сорғыларын тексеріп, күтіп ұстайды. Қазақстанда мұндай мамандар жасыл энергияны дамытуға үлес қосып жүр.
Электр қуатын таратушы және диспетчер
Бұл саладағы қызметкерлер электр қуаты мен будың қозғалысын реттеп, тұтынушыларға үзіліссіз жеткізілуін қамтамасыз етеді. Олар желілердегі жүктемені бақылайды, қажет болса энергияны басқа бағыттарға қайта бөледі. Негізгі жұмыс – беріліс пен тарату үдерістерін жоспарлау және қадағалау. Қазақстанда мұндай міндеттер жылу электр станцияларында және қалалық тарату желілерінде ерекше маңызға ие.
Электр станциясының операторы
Бұл маман электр стансасындағы қондырғыларды басқарып, олардың тұрақты жұмысын бақылайды. Ол турбиналарды реттеп, генераторлар мен қосалқы жабдықтардың дұрыс істеуін қадағалайды. Генератор механикалық күшті электр қуатына айналдырады, ал турбина осы процеске қозғалыс береді. Мұндай қызмет елдімекендер мен зауыттардың жарық пен энергияға үздіксіз қол жеткізуіне қажет.
Гидроэлектр станциясының технигі
Бұл мамандар су электр станцияларындағы жұмыс барысын басқарады және энергия өндірілуін қадағалайды. Олар турбина, сорғы, клапан сияқты жабдықтарды іске қосып, олардың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Жабдықтың көрсеткіштерін бақылап, қажет болғанда түзетулер енгізеді және жөндеу жұмыстарын орындайды. Қазақстанда су ресурстарын тиімді пайдалану үшін олардың еңбегі маңызды рөл атқарады.
Су және ағынды суларды тазарту қондырғылары мен жүйелерінің операторы
Бұл мамандар су мен ағынды сулардың тазарту жүйелерін басқарады. Олар арнайы тақталар арқылы сорғы мен сүзгілердің жұмысын қадағалап, барлық жабдықтың ретімен жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Нәтижесінде халыққа таза ауыз су беріледі, ал тұрмыстық және өндірістік қалдық сулар қауіпсіз деңгейде төгіледі. Мұндай қызмет экологияны сақтауға және қалалардағы тұрмыс жағдайын жақсартуға тікелей әсер етеді. Термин: «технологиялық процесс» – белгілі мақсатқа жету үшін рет-ретімен орындалатын іс-әрекеттер жиынтығы.
Газ зауытының операторы
Бұл маман газды өңдеп, оны тұрғындарға тұрақты жеткізуге үлес қосады. Ол компрессорларды басқарып, негізгі құбырлардағы қысымды белгіленген деңгейде ұстайды. Жұмыс барысында әр көрсеткіш бақылауға алынып, қауіпсіздік талаптары қатаң сақталады. Осындай еңбектің арқасында энергия жүйесі әлдеқайда сенімді жұмыс істейді.
Су ресурстары маманы
Бұл маман судың қорын сақтау мен оның таза болуын қадағалайды. Ол жаңа су көздерін зерттеп, барын дұрыс қолдану жолдарын ұсынады. Сонымен бірге, экология мен ауыл шаруашылығына байланысты жобаларға қатысады. Осындай жұмыс адамдарға қажетті ауызсу мен табиғатты қорғауға көмектеседі.
Құрылыс инженері
Бұл мамандар жолдар, көпірлер мен әуежайлар сияқты нысандардың жобасын құрып, олардың қауіпсіз әрі сапалы салынуын қадағалайды. Сонымен қатар су құбыры мен кәріз жүйесін ұйымдастырып, тұрғындарға қолайлы жағдай жасайды. Жұмыс барысында есеп жүргізіп, сызба салып, материалдардың төзімділігін тексеру қажет. Қазақстанда олар көлік желісін кеңейтуге атсалысып, су ресурстарын тиімді пайдалануға үлес қосады.
Электр инженері
Бұл мамандар электр жабдықтары мен жүйелерін зерттеп, жобалайды және жаңа шешімдер шығарады. Олар өндіріс орындарында немесе ғылыми зертханаларда сынақ жүргізіп, құрылғылардың дұрыс орнатылуын қадағалайды. Электр жүйесі токты өндіруден бастап, оны тарату мен тұтынуға дейінгі толық үдерісті қамтиды. Қазақстанда олар энергетика, өнеркәсіп және байланыс салаларында қоғам үшін қажет жобаларды іске асырады.
Отын элементі инженері
Бұл саладағы мамандар көліктерге, үйге арналған станцияларға, әрі шағын құрылғыларға қажет жүйелерді құрастырады. Олар бөлшектерін тексеріп, өзгерістер енгізеді және жаңа үлгілер ойлап табады. Отындық элемент сутектен электр қуатын өндіреді. Қазақстанда мұндай жұмыс экологиялық көліктер мен жасыл энергияның дамуына жол ашады.
Күн энергиясы сату өкілі және бағалаушысы
Бұл мамандар алдымен адамдардың күн энергиясына қызығушылығын тыңдап, қандай жабдық қажет екенін түсінеді. Кейін олар әртүрлі панельдер мен құрылғыларды таныстырады, соған қоса шамаланған шығынды есептейді. Қазақстанда мұндай жұмыс жасыл технологиялар мен тұрақты энергетика бағытында жиі кездеседі. Бағасын білу тұрғындар мен кәсіпкерлерге дұрыс таңдау жасауға мүмкіндік береді.
Сантехник
Бұл мамандар су, бу немесе ауа жүретін құбыр жүйелерін құрастырып, қажет кезде жөндейді. Олар ғимараттарға жылу мен салқындату жабдықтарын орнатып, басқару тетіктерін іске қоса алады. Сонымен қатар өртке қарсы су бүріккіш құрылғыларын құрастыру да олардың міндетіне кіреді. Қазақстандағы жаңа үйлердің салынуы мен зауыттардағы жұмыс қауіпсіздігі осы қызметке жиі тәуелді.
Энергия аудиторы
Бұл маман ғимараттардағы энергияның қалай жұмсалатынын зерттейді. Ол жарықтандыруды, жылу оқшаулауын және құрылғылардың жұмысын бағалайды. Кей жағдайларда ірі ғимараттар үшін терең аудит жасап, үнемделетін қаражатты есептейді. Қазақстанда мұндай жұмыс экология мен құрылыстың тиімді дамуына үлес қосады.
Септик танк қызметкері және кәріз құбырларын тазалаушы
Бұл мамандар септик жүйелерін тазалап, су ағатын жолдарды жөндейді. Олар жерасты құбырларындағы жарықтарды қалпына келтіріп, қажет болса дренаж бөліктерін ауыстырады. Кейде резервуар қабырғаларын сылап, жүйенің сенімді жұмысын қамтамасыз етеді. Осындай еңбек арқасында ауылда да, қалада да тұрғындар таза әрі қауіпсіз ортада өмір сүре алады.
Ауа райына бейімдеу орнатушысы және технигі
Бұл мамандар үйлерді қыс мезгілінде жылы әрі жайлы ұстауға көмектеседі. Олар терезелерді жөндеп, құбырларды оқшаулайды, сондай-ақ жылыту мен желдету жүйелерін тексереді. Кейде энергияны қалай дұрыс пайдалану керегін анықтап, тұрғындарға артық шығынды азайту жолдарын көрсетеді. Қазақстанда мұндай жұмыс жеке үйлерде ғана емес, мектептер мен балабақшаларда да маңызды болып саналады.
Телекоммуникация желісінің монтаждаушысы және жөндеушісі
Бұл мамандық иелері байланыс желілерін тартып, зақымданған кабельдерді жөндейді. Олар талшықты-оптикалық сымды орнатып, арнайы құрылғылар арқылы қосылыстың сапасын бақылайды. Жарық сигналын өткізетін өте жұқа әйнек немесе пластик талшық интернет жылдамдығы мен телефон байланысын жақсартуға көмектеседі. Қазақстанда олардың еңбегі адамдардың тұрақты онлайн қарым-қатынасы мен сапалы байланысын қамтамасыз етеді.
Газ компрессоры және газ айдау станциясының операторы
Бұл мамандар бу, газ немесе электр қозғалтқышымен жұмыс істейтін үлкен компрессорларды басқарады. Олар табиғи газ, бутан, азот пен сутекті сығып, тасымалдауға жауап береді. Жұмыс барысында қысымды бақылап, жабдықтың қауіпсіздігін тексереді және ақау шықса, уақытында шешім қабылдайды. Қазақстанда мұндай қызмет энергетика мен мұнай-газ өндірісінде қажет.
Механикалық инженер
Бұл мамандар әртүрлі машиналар мен құралдарды ойластырып, олардың қалай жұмыс істейтінін жоспарлайды. Олар қозғалтқыштар мен механизмдердің сызбаларын жасайды және құрылғылардың дұрыс әрі қауіпсіз жұмысын қадағалайды. Сонымен қатар орталықтандырылған жылу, су, газ және бу жүйелерін орнатып, олардың жөндеуін іске асырады. Қазақстанда мұндай жұмыс өнеркәсіпте де, коммуналдық шаруашылықта да қажет.
Қазандық құрастырушы
Бұл мамандар өнеркәсіпте қолданылатын қазандықтар мен қосымша құрылғыларды құрастырады, орнатады және жөндейді. Сызбаға қарап, металл плиталарды құрастырып, қазандық қаңқасын теңестіреді. Жұмыс кезінде қол және электр құралдарын, сондай-ақ деңгейлеу аспаптарын пайдаланады. Олар дайын қондырғылардың сынағына қатысып, қазандықтың қауіпсіз жұмысын қамтамасыз етуге көмектеседі.
Электрик
Бұл мамандар үйлерде, мектептерде және өндіріс орындарында сымдарды тартып, құрал-жабдықты орнатады және бұзылған жерлерін жөндейді. Әр жұмыс белгіленген қауіпсіздік талаптарына сай атқарылады. Олардың міндетіне көше шамдарын қосу, домофон жүйелерін орнату немесе басқару құрылғыларын реттеу кіреді. Қазақстанда мұндай еңбек құрылыс саласында да, коммуналдық қызметте де кең қолданылады.
Механикалық оқшаулаушы
Бұл сала мамандары құбырлар мен ауа арналарына оқшаулағыш материалдар орнатып, температураны бірқалыпты сақтауға көмектеседі. Негізгі міндеті – жылудың кетуін азайтып, жабдықтардың сенімді, әрі ұзақ жұмыс істеуін қамтамасыз ету. Мұндай жұмыс арқылы ғимараттағы энергия үнемделіп, адамдарға қолайлы жағдай жасалады. Қазақстанда бұл қызмет құрылыс пен өнеркәсіп нысандарында кеңінен қолданылады.
Құбыр төсегіш
Бұл маман жер астына су құбыры мен кәріз жүйесін орнатады. Ол арықтардың еңісін дайындап, құбырларды дұрыс орналастырады және түйіскен жерлерін бекітеді. Осындай жұмыс нөсер желілерін жүргізу мен жаңа аудандарда инженерлік жүйелерді жасауға көмектеседі. Қазақстандағы қалалар өскен сайын бұл мамандықтың маңызы артып келеді.
Жол жөндеуші
Бұл мамандар республикалық және ауылдық жолдарды, сондай-ақ әуежайдың ұшу-қону жолағын күтіп ұстайды. Олар асфальттағы ойықтарды толтырып, сынған қоршаулар мен белгілерді жөндейді. Қыста қарды аршып, жазда жол жиегіндегі бұталарды немесе шөпті кеседі. Қазақстанда мұндай жұмыс жолдардың қауіпсіз әрі қолайлы болуына көмектеседі.
Басқару және клапан орнатушы және жөндеуші (механикалық есіктерден басқа)
Бұл маман электр есептегіштерді орнатып, газ реттегіштерді тексереді және терморегуляторды реттей алады. Сондай-ақ қауіпсіздік клапандарын немесе ағын бөлшектерін ауыстырып, жүйенің дұрыс жұмысын қадағалайды. Оның негізгі мақсаты – қысым мен температураны тұрақты ұстау. Қазақстанда мұндай қызмет әсіресе энергетика мен тұрғын үйлерді жылумен қамтамасыз ететін мекемелерде сұранысқа ие.
Қозғалмайтын қондырғылар инженері және қазандық операторы
Бұл маман иелері ғимараттар мен өндіріс орындарына жылу мен электр қуатын жеткізетін қондырғыларды басқарады. Олар қазандықтар мен турбиналарды іске қосып, генераторлар мен қозғалтқыштардың дұрыс жұмыс істеуін қадағалайды. Мұндай іс ірі зауыттарда, кен орындарында және тұрғын үйлерде жүзеге асырылып, тұрғындарға тұрақты энергия мен ыстық су береді. Осындай еңбек қаланың инженерлік жүйелерін сенімді ұстап тұруға көмектеседі.
Сорғы операторлары, ұңғыма сорғыларынан басқа
Бұл жұмыс иесі арнайы сорғыларды басқарып, сұйықтықтар мен газдардың дұрыс бағытта қозғалуын қамтамасыз етеді. Ол қысымды реттеп, қондырғының үздіксіз жұмысын бақылап отырады. Сорғы арқылы мұнай, химиялық қоспалар немесе басқа материалдар өндіріс үдерісіне жеткізіледі. Мұндай іс көбіне зауыттарда және Қазақстандағы ірі өндіріс орындарында қажет.
Қоршаған орта инженері
Бұл мамандар табиғатты қорғау үшін түрлі инженерлік бағыттарды біріктіреді. Олар өндірістік қалдықтарды өңдеу жүйелерін жобалап, ластанған жерлерді қалпына келтіру жұмыстарын жүргізеді. Сумен, ауамен және топырақпен байланысты мәселелерді шешу үшін жаңа технологиялар қолданады. Қазақстанда олардың еңбегі өнеркәсіп пен энергетика салаларында ерекше маңызға ие.
Гидролог
Бұл салада жұмыс істейтіндер жер беті мен жер асты суларының қозғалысын және олардың қасиеттерін зерттейді. Олар жауын-шашынның мөлшерін, қарқындылығын және судың топыраққа сіңу жылдамдығын өлшейді. Судың топырақ қабатынан өтіп, өзендер мен атмосфераға қайта оралу үдерісі де назарда болады. Мұндай зерттеулер ауыл шаруашылығын тиімді жүргізуге және су тасқыны сияқты қауіптердің алдын алуға көмектеседі.
Гидрологиялық техник
Бұл мамандар жер асты мен жер үсті суларының қозғалысын бақылап, олардың мөлшері мен деңгейін өлшейді. Далада арнайы жабдықты қолданып, су үлгілерін жинап, оларды зертханаға өткізеді. Сондай-ақ құрал-саймандарды дұрыс жұмыс істеуі үшін күтім жасайды. Қазақстанда мұндай жұмыс ауыл шаруашылығына да, табиғатты қорғауға да қажет.
Ағаш кесуші және қырқушы
Бұл мамандар ағаштардың қураған немесе артық бұтақтарын алып тастап, олардың әдемі әрі сау болып өсуіне көмектеседі. Жұмыста қол ара, қайшы сияқты құралдар, сондай-ақ электрлі қырыққыштар қолданылады. Кейде биікте арнайы арқанмен өрмелеу немесе көлікке орнатылған көтергіш техника пайдаланылады. Осындай еңбек саябақтарда, көшелердің бойында және жарық желілері жанында жиі қажет болады.
Жұқа металл өңдеуші
Бұл маман металл парақтарынан түрлі бұйымдарды жасап, ғимараттарда қолдануға дайындайды. Ол желдету арналары мен дренаж құбырларын орнатып, пешке арналған қаптамаларды құрастырады. Жұмыс барысында металлды кесіп, ию немесе түзету үшін станоктарды пайдаланады. Кейде бөлшектерді біріктіру үшін дәнекерлеу жасайды және соңында тігістерді тексеріп, беттерін тегістейді. Осылайша дайындалған жүйелердің сенімді әрі ұзақ қызмет етуіне үлес қосады.
Электрик көмекшісі
Бұл маман электр саласында алғашқы қадамдарды жасауға көмектеседі. Ол құралдар мен материалдарды уақытында жеткізіп, оларды ұстап тұруға жауап береді. Сондай-ақ жұмыс орнын жинап, жабдықтарды тазалайды. Мұндай қолдау үйдегі электр жүйелерін жөндеу кезінде де, құрылыс алаңында да қажет.
Құбыршы көмекшісі
Бұл саладағы көмекшілер шеберлермен бірге жүріп, материалдарды әкеледі, құралдарды береді және жұмыс орнын таза ұстайды. Олар құбыр жүйесін орнату кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтауға көмектеседі. Қазақстанда мұндай еңбек көпқабатты үйлердің құрылысы мен өндіріс орындары үшін аса қажет. Сондай-ақ, коммуналдық желілерді жөндеуде де олардың қолдауы маңызды.
